AB, yapay zekâda ABD ve Çin ile yarışmak için harekete geçiyor
Investing.com – Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği’nin yapay zekâ (AI) alanında küresel rekabette geride kalmasının önüne geçmek amacıyla 10 kritik sektörde AI kullanımını artırmak için yeni bir strateji açıkladı. Bu kapsamda sağlık, imalat ve savunma gibi alanlarda yapay zekâ tabanlı araçların yaygınlaştırılması için mevcut fonlardan 1 milyar avroluk kaynak ayrılacak.
Komisyonun “Apply AI” adlı stratejisi, şirketleri problem çözümünde öncelikli olarak yapay zekâ teknolojilerini kullanmaya yönlendirmeyi amaçlıyor. Yapılan açıklamada, bu stratejiyle Avrupa endüstrisinde rekabetçiliğin artırılması ve teknoloji alanında bağımsızlığın desteklenmesinin hedeflendiği belirtildi.
1 milyar euro’luk kaynak sağlanacak
Ayrılacak 1 milyar euro’luk bütçenin büyük bölümü, AB’nin Horizon Europe ve Dijital Avrupa Programı gibi mevcut fonlama mekanizmalarından karşılanacak. Bu yatırımlar, otonom araçların geliştirilmesi ve AI destekli ileri teşhis merkezlerinin kurulması da dahil olmak üzere birçok projeye aktarılacak.
Avrupa Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasi Komiseri Henna Virkkunen, Çarşamba günü yaptığı açıklamada şirketlerin mümkün olduğu durumlarda Avrupa menşeli çözümleri tercih etmesi gerektiğini vurguladı. Virkkunen ayrıca, yapay zekâ araçlarının şu anda çoğunlukla ofis işlerinde kullanıldığını ancak amaçlarının bu teknolojiyi sanayi sektörlerine yaymak olduğunu dile getirdi.
Kritik sektörlerde AI kullanımı yaygınlaştırılacak
Komisyon tarafından açıklanan stratejiye dahil edilen sektörler arasında sağlık, ilaç, enerji, mobilite, imalat, inşaat, tarım-gıda, savunma, iletişim ve kültür yer alıyor. Finans, turizm ve e-ticaret gibi diğer alanların ise ilerleyen dönemde kapsama alınabileceği belirtildi.
Avrupa Birliği, 2030 yılına kadar üye ülkelerdeki şirketlerin %75’inin yapay zekâ teknolojilerini kullanmasını hedefliyor. Ancak Komisyon’un yıl başında yayımladığı verilere göre, 2023 yılında AB’de bunu gerçekleştiren şirket oranı sadece %13 düzeyindeydi.
Transatlantik rekabet: Avrupa geri kalıyor
Yayımlanan raporlara göre, Avrupa AI yatırımları konusunda ABD ve Çin’in oldukça gerisinde kalıyor. 2024 yılında AB’nin ileri teknoloji fonu içerisinde AI için ayırdığı bütçe 256 milyon euro olurken, ABD’nin aynı yıl için bu alana ayırdığı kaynak 6 milyar doları (yaklaşık 5,16 milyar euro) aştı.
Ayrıca, AB’nin girişim sermayesi yatırımları 7 milyar euro seviyesindeyken, aynı yatırım ABD’de 58,5 milyar euro, Çin’de ise 12,9 milyar euro oldu. Bu veriler, AB’nin küresel AI piyasasındaki rekabet gücünü artırmak için yeni stratejik hamleler yapmasını zorunlu kılıyor.
Küresel bağımlılık azaltılmak isteniyor
Avrupa Komisyonu, strateji belgesinde AI alanındaki dışa bağımlılığın tedarik zincirlerinde devlet ya da devlet dışı aktörler aracılığıyla tehdit oluşturabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle, Avrupa’nın kendi AI altyapısını ve kapasitesini geliştirmeye yönelik adımlar atılıyor.
Komisyon, AB içinde “gigafabrika” olarak adlandırılan, AI sistemlerini geliştiren şirketlerin özellikle de start-up’ların modellerini eğitebileceği veri merkezlerinin kurulacağını duyurdu. Bu merkezlerin sayısı arttırılarak, Avrupa’nın veri işleme kapasitesinin üç katına çıkarılması planlanıyor.
AI yasası tartışmaları devam ediyor
Komisyonun yapay zekâ stratejisi kapsamında 2024 yılında kabul edilen AI Yasası da uygulamaya alınmaya başlandı. Bu yasa, AI araçlarını topluma karşı oluşturdukları riske göre derecelendiriyor ve kademeli olarak 2027’de tam olarak yürürlüğe girecek.
Ancak bazı çevrelerden, özellikle İtalya Başbakanı Mario Draghi’nin önerileri doğrultusunda, bu yasanın durdurulması yönünde talepler geldi. İş dünyası ise iki yıllık bir “uygulama saati durdurma” çağrısıyla kuralların basitleştirilmesini talep ediyor. Avrupa Komisyonu ise böyle bir duraklamayı gündemlerinde bulundurmadığını belirtti.
AB’nin hedefi: AI’nin geleceği Avrupa’da şekillensin
Stratejinin tanıtımı sırasında açıklamalarda bulunan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AI’nin geleceğinin Avrupa’da şekillenmesi gerektiğini ifade etti. Von der Leyen, “AI kullanıldığında daha akıllı, daha hızlı ve daha uygun maliyetli çözümler oluşturulabilir.” dedi.
Komiser Virkkunen, Avrupa firmalarının mümkün olduğunda AB içindeki çözümleri kullanmalarının önemine vurgu yaparken, bunun her zaman mümkün olmayabileceğini de kabul etti. Yapay zekâya yönelik genel strateji kapsamında uygulamalar kolaylaştırılacak, veri erişimi, bulut altyapısı ve insan kaynağı desteklenecek.







